A Parroquia de Sta María
de Beariz é a máis importante do concello en canto a poboación. Está formada
polos lugares de Albite, Muradás, O Candedo, A Forxa, Magros, A Bouza, Garfian e
Beariz. A capital ten nestes momentos 513 habitantes.
O monumento máis
importante é a igrexa parroquial de Sta María, que data do século XVII, cun
retablo barroco do XVII. É unha obra extraordinaria, perxudicada po la situación
dentro da parte vella da vila, entre as casas, o que dificulta a súa vista. A
torre, que se pode admirar na fotografía da dereita, data do século XIX e foi
erguida po lo mestre canteiro Cerviño, natural de Augas Antas, e que é autor
tamén de obras tan coñecidas como o cruceiro de Ío e moitos outros na
bisbarra. Esta torre coroa unha igrexa de ábside cadrado e bóveda con arcos de
medio punto e figuras dos apóstolos no seu remate.
En Muradás, a carón
mesmo de Beariz hai, un fermoso parque con un monumento dedicado os emigrantes,
obra do escultor ourensán Xosé Cid. Tamén aquí se atopa a capela de San
Pedro, mentras que en Magros hai outra dedicada a San Xoán.
Na parroquia apareceron
mámoas en Albite, Candedo e en Val de Lodeiro, case todas moi mal conservadas.
Tamén se conservan castros en Garfián e Magros, este último bastante ben
conservado.
Nesta parroquia celébrase
o día 15 de Agosto a festa da Virxe Nosa Señora, quizais, xunto co Sto. Domingo
de Xirazga, a romaría máis
importante do concello, pero tamén o San Antón (13 de xuño), San Xoán (24 de
xuño en Magros), San Pedro (En Agosto en Muradás, Albite e Candeo) e o San
Martiño.
